Neonikotinoidi: 0ve insekticide su odavno pčelari i biolozi okarakterizirali kao jedan od glavnih uzroka masovnih pomora pčela

Volley je lokalno-sistemični insekticid kontaktnog i želučanog djelovanja za suzbijanje štetnih insekata na krumpiru, šećernoj repi, duhanu i breskvi.

Djelatna tvar
acetamiprid 20 %

Formulacija
topivi prah – koncentrat za otopinu (SP)

Način djelovanja
Lokal-sistemični insekticid kontaktnog i želučanog djelovanja iz skupine neonikotinoidanamjenjen za suzbijanje štetnih insekata na krumpiru, šećernoj repi, duhanu i breskvi. Djelatna tvar u sredstvu ometa prijenos podražaja u živčanom sustavu štetnih organizama na način koji se razlikuje od insekticida iz skupine organofosfornih spojeva, karbamata i piretroida. Zbog toga VOLLEY djeluje i na one štetnike koji su postali djelomično ili potpuno otporni na insekticide iz spomenutih skupina. VOLLEY je lokalni sistemik, raspoređuje se u biljci te pruža dugotrajnu zaštitu u malim dozama.

Primjena
na krumpiru
o krumpirove zlatice (Leptinotarsa decemlineata)

na šećernoj repi
o repinog buhača (Chaetocnema tibialis) i repine pipe (Bothynoderes punctiventris)

na duhanu
o lisnih uši (Aphididae)

o duhanovog tripsa (Thrips tabaci)

breskvi

o breskvine zelene uši (Myzus persicae)

Sredstvo se primjenjuje prskanjem klasičnim prskalicama (traktorskim ili leđnim), ili raspršivanjem atomizerima.

Napomena
Gore navedene koncentracije pretpostavljaju da se troši 1000 l škropiva po hektaru vinograda. Ako se za primjenu koriste prskalice koje proizvode vrlo fine kapljice pa troše manje škropiva po hektaru (manje od 1000 l/ha) ili raspršivači koji troše još manje škropiva, tada treba povećati koncentraciju sredstva za toliko za koliko se količina škropiva snizila ispod 1000 l škropiva po hektaru.

Ograničenja
Na krumpiru, breskvi i duhanu dopuštena su najviše dva prskanja godišnje, a u šećernoj repi najviše jedno prskanje godišnje.
U voćarstvu sredstvo valja rabiti prije početka srpnja jer je opasno za predatore. Ne tretirati u cvatnji i za vrijeme leta pčela. Izbjegavati da pčele dođu na neosušeno škropivo. Tretirati isključivo nakon leta pčela!

Miješanje
Ne smije se miješati sa bakrenim fungicidima, dodinom i fentinhidroksidom.

Karenca
7 dana za krumpir, 14 dana za breskve, 35 dana za duhan, šećernu i stočnu repu

Za portal pripremio: predsjednik SUPKS Samir Omerović

Neonikotinoidi su najrašireniji insekticidi na svijetu, a borba protiv insekticida na bazi neonikotinoida traje više od desetljeća. Naime, ove insekticide su odavno pčelari i biolozi okarakterizirali kao jedan od glavnih uzroka masovnih pomora pčela, a te tvrdnje su dokazane i u brojnim znanstvenim istraživanjima.
Tretirana uljana repica toksična za pčele
Jedno od najnovijih i najkompletnijih istraživanja su proveli Budge i suradnici. U istraživanju objavljenom 2015. godine dokazano je da je uljana repica, čije je sjeme tretirano neonikotinoidom, toksična za pčele čak i kada procvjeta, jer se opasne količine pesticida prenose na polen i nektar.
Očitovanje Udruge CROCPA: Pravilna primjena neonikotinoida ne šteti pčelama!
Uginuće pčela je zabilježeno čak i pri vrlo malim koncentracijama neonikotinoida. To ukazuje da su neonikotinoidi veoma stabilni i štetni preparati. Ovi insekticidi su štetni kako za pčele, tako i za druge oprašivače i pri malim koncentracijama. Na osnovi različitih istraživanja, dokazano je da kraj štetnog utjecaja na pčele, neonikotinoidi mogu štetiti i pticama, leptirima i vodenim beskralježnjacima.
EPA u novom izvještaju priznala štetnost neonikotinoida
Zbog svega ovoga, izvršen je veliki pritisak u SAD na Agenciju za zaštitu životne okoline (EPA) da povuče dozvolu za korištenje ovih insekticida. 2009. godine EPA je počela sa dugačkim i vrlo sporim procesom ponovne procjene rizika ovih preparata, ali ne kao klase, već jedan po jedan preparat. U okviru klase neonikotinoida postoji pet kemijskih preparata, čime je procjena rizika dodatno usporena. Za to vrijeme su se ovi preparati nesmetano koristili, a populacija pčela se drastično smanjivala.
U izvještaju koji je izašao u srijedu, 6. sječnja 2016. godine, EPA je priznala štetnost ovih preparata. Ova je institucija u svom izvještaju objavila da je insekticid “imidacloprid”, iz porodice neonikotinoida, “potencijalno štetan za pčele kada se koristi na usjevima koji privlače oprašivače”. Zato se u izvještaju preporučuje da se ograniči upotreba ovog kemijskog preparata do kraja ove godine. Revizijom velikog broja nezavisnih i industrijski sponzoriranih istraživanja, EPA je došla do zaključka da pčelama šteti kada dođu u kontakt sa imidalclopiridom pri razini koncentracije koji je standardan na njivama (25 dijelova u milijardi).
Smanjenje broja oprašivača
U EPA-inom izvještaju se kaže: “Ovi štetni efekti uključuju smanjenje efikasnosti oprašivača, kao i smanjenu proizvodnju meda”, a također se navodi i da su usjevi koji sadrže štetne razine imidacloprida, pamuk i citrusi, dok kukuruz i lisnato povrće sadrže zanemarivo niske vrijednosti rezidua.
Iako zvuči utješno što kukuruzna polja ne utječu štetno na pčele, treba napomenuti jednu bitnu stvar; kukuruz se u SAD malim dijelom tretira imidaclopridom, dok se najvećim dijelom tretira drugim preparatom iz klase neonikotinoida, klotianidinom (clothianidin), čiju procjenu rizika EPA još uvek nije objavila.
Da se vratimo imidaclopridu. Najveće količine imidacloprida se koriste pri tretiranju soje. Soja je, po EPA, privlačna pčelama zbog polena i nektara, ali podaci koja je koncentracija pesticida u polenu i nektaru je “nedostupna”, odnosno ne može se naći podatak čak ni u nezavisnim istraživanjima.
Što dalje?
Što se tiče objavljenog izvještaja, EPA tek treba razmotriti komentare javnosti, ali je evidentno da ga mora i upotpuniti procjenom rizika na druge vrste životinja.
Kada se upotpuni procjena rizika imidacloprida, moraju se obaviti i procjene rizika ostala četiri pesticida. Tek nakon toga se može pričati o sigurnoj upotrebi preparata na bazi neonikotinoida. Svakako naši zvaničnici trebaju pratiti svjetska saznanja i biti spremni na brzu reakciju.

Mislim da ti je ovo dovoljno prijatelji moji o štetnosti neonikotinoidqa

Insekticidi iz grupe neonikotinoida ne predstavljaju ozbiljnu opasnost samo za pčele, već i za mnoge duge vrste, upozorava se u izveštaju naučnika koji je 12. januara objavio Grinpis. Ekološka organizacija je navela da novi dokazi ukazuju da upotreba neonikotinoida ima šire ekološke posledice i predstavlja pretnju i za bumbare, leptire i vodene insekte. Nakon ocene rizika nadležne evropske agencije iz 2013. da klotijanidin, imidakloprid i tijametoksam predstavljaju opasnost za pčele, Evropska komisija uvela je delimičnu zabranu i ograničila upotrebu tih pesticida. Konačna odluka o sudbini neonikotinoida očekuje se na jesen. U međuvremenu industrija pesticida tvrdi da proizvodnja uljane repice trpi zbog zabrane i snažno lobira u Briselu da njihovi proizvodi ostanu na tržištu.

U novom pregledu stanja, čiju su izradu predvodili naučnici sa Univerziteta Saseks, analiziran je uticaj neonikotinoida i na ostale organizme a ne samo na pčele.

Grinpis navodi da, prema novim dokazima, neonikotinoidi ne predstavljaju opasnost samo za pčele, već imaju šire ekološke posledice i pretnja su i drugim vrstama, poput bumbara, leptira i vodenih insekata.

“Neonikotinoidi mogu godinama da opstanu u poljoprivrednom zemljištu, što vodi ‘hroničnom’ zagađenju i u nekim slučajevima akumulaciji tokom vremena”, navodi se u pregledu i dodaje da ti sastojci mogu da stignu do vode i da imaju širi uticaj na lanac ishrane.

Pored toga, naučnici upozoravaju da novi podaci ukazuju na povećanu osetljivost vodenih organizama na neonikotinoide.

Potpuna zabrana

Pozivajući se na nove dokaze, Grinpis traži od Evropske komisije da potpuno zabrani neonikotinoide, piše EurActiv.com.

“Koliko štete treba da bude napravljeno pre nego što EU zabrani te pesticide?”, pita se direktor za poljoprivrednu politiku u Grinpisu EU Marko Kontiero (Marco Contiero) i dodaje da je “nauka jasno pokazala da su neonikotinoidi sveprisutni u prirodnoj sredini, ne samo u poljoprivredi”.

Profesor biologije Dejv Galson (Dave Goulson) kaže da pored pčela, neonikotinoidi mogu da se povežu i sa smanjenjem populacije leptira, ptica i vodenih insekata.

“S obzirom na dokaze o raširenoj šteti u prirodnoj sredini, čini se da bi bilo mudro proširiti sadašnje evropske restrikcije”, rekao je Galson.

Francuski Mond (Le Monde) navodi da će ova godina biti odlučujuća za sudbinu neonikotinoida za koje se sumnja da su uzrok opadanja broja pčela i polinizatora u EU, budući da se na jesen očekuje odluka Evropske komisije o tome šta će biti sa delimičnim moratorijumom koji je uveden 2013.

Iako je Evropska komisija krajem 2016. trebalo da donese odluku, to se nije dogodilo, već je moratorijum produžen do sledeće odluke koja se, prema informacijama Monda, očekuje na jesen 2017.

Do tada bi Evropska agencija za bezbednost hrane (EFSA) trebalo da završi potpunu procenu rizika. Francuski list ocenjuje da Brisel neće imati mnogo manevarskog prostora jer preliminarna procena iz novembra 2016. pokazuje da je utvrđen visok nivo rizika za pčele.

Ekonomski efekti

U međuvremenu prehrambena i agroindustrija izražavaju bojazni oko potrencijalnih efekata po poljoprivredu EU.

Istraživanje konsultantske kuće HFFA Risrč (HFFA Researć GmbH) urađeno za Bajer (Bayer) i Sindžentu (Syngenta) pokazalo je da zabrana neonikotinoida košta evropsku industriju uljane repice gotovo 900 miliona evra godišnje.

Prema podacima iz tog istraživanja, nekorišćenje tih insekticida umanjilo je prinos za 4%, što znači izgubljenih 912.000 tona repice, kvalitet roda bio je slabiji u proseku za 6,3% a po hektaru zasađene uljane repice morale su da se koriste u proseku 0,73 dodatne folijarne prihrane (đubrenje preko lista).

U izveštaju se ističe i da potez Komisije ima globalne efekte na prirodnu sredinu jer će u cilju povećanja proizvodnje morati da se koristi veća površina.

“Izmeštanje proizvodnje uljane repice iz EU zahtevaće, prema procenama, dodatne 533.000 hektara zemljišta izvan Evrope i za posledicu će imati emisiju ugljen dioksida (CO2) od 80,2 miliona tona, dodatnu potrošnju vode od 1,3 milijarde kubnih metara i vodiće gubitku u biodiverzitetu zbog pretvaranja livada i prirodnih staništa bogatih vrstama u obradivu površinu”, navodi se u izveštaju.

Snažno lobiranje

Mreža nevladinih organizacija za akcije protiv pesticida PAN “zagrejala” je debatu tvrdnjom da industrija pesticida pogrešnim informacijama vrši pritisak na zakonodavce EU da njihovi proizvodi ostanu na tržištu.

PAN navodi da Evropsko udruženje za zaštitu roda (ECPA), Evropsko udruženje proizvođača semena i udruženje poljoprvrednika Kopa-Kodžeka (Copa-Cogeca) intenzivno lobiraju protiv zabrane neonikotinoida.

“Cilj im je da preplave službenike Evropske komisije, kao i poslanike Evropskog parlamenta, lažnim informacijama”, naveo je PAN u saopštenju.

Zadužen za oprašivače u PAN Evropi Martin Dermin (Dermine) kaže da je “izveštaj EFSA o neonikotinoidima jasan: nisu bezbedni za upotrebu”.

“Razumemo napore proizvođača pesticida i semena da prevare one koji donose odluke. Međutim, Kopa-Kodžeka se ponaša neodgovorno – od 2013, bez neonikotinoida, poljoprivredni prinosi su stabilni. Neonikotinoidi su farmerima skupi i uništavaju prirodnu sredinu i oprašivače od kojih naša poljoprivreda mnogo zavisi”, istakao je Dermin.

Na molbu portala EurActiv.com za komentar, generalni sekretar udruženja Kopa-Kodžeka Peka Pesonen (Pekka) kazao je da je zbog zabrane tretitanja neonikotinoidima “površina pod uljanom repicom u EU od 2013. smanjena za 10%, da su troškovi poljoprivrednika povećani a njihovi prihodi smanjeni jer ne postoje alternativni proizvodi”.

Istovremeno u udruženju ECPA kažu da je jasno da farmeri trpe zbog zabrane neonikotinoida i to ne samo oni, već i životna sredina.
Za portal pripremio: predsjednik SUPKS Samir Omerović